Chào bà con! Đo mắt xong, tụi mình đưa cho cô chú một tờ giấy nhỏ, trên đó toàn ký hiệu lạ hoắc: OD, OS, SPH, CYL, AXIS, ADD, PD, rồi mấy con số có dấu trừ dấu cộng lộn xộn. Nhiều cô chú cầm tờ giấy mà cười trừ, hỏi nhỏ “cái này là sao vậy con?”.
Thiệt ra mấy ký hiệu đó không có gì ghê gớm hết, chỉ là chữ viết tắt trong nghề thôi. Hiểu được nó, bà con vừa biết mắt mình đang ra sao, vừa dễ so sánh khi đi đo lại lần sau, mà cũng đỡ bị lúng túng khi người ta tư vấn chọn tròng.
Bài này tụi mình giải nghĩa từng cái một, nói theo kiểu dễ hiểu nhứt, đặc biệt là độ ADD — cái mà cô chú lớn tuổi hay gặp nhưng ít ai giải thích rõ.
OD, OS, OU là gì?
Đây là ba chữ đầu tiên bà con thấy trên tờ đo mắt, viết tắt từ tiếng Latinh:
- OD — mắt phải
- OS — mắt trái
- OU — cả hai mắt
Có nơi ghi thẳng “R” và “L” cho gọn. Bà con nhớ mỗi mắt có bộ số riêng, hai mắt lệch nhau chút đỉnh là chuyện bình thường, không phải bị gì đâu.
SPH — độ cầu, dấu trừ và dấu cộng khác nhau ra sao?
SPH là viết tắt của Sphere, tức độ cầu. Đây là con số quan trọng nhứt trên tờ đo:
- Dấu trừ (ví dụ -2.00): mắt bị cận. Số càng lớn thì cận càng nặng, nhìn xa càng mờ.
- Dấu cộng (ví dụ +1.50): mắt bị viễn, hoặc là độ dành cho mắt lão khi lớn tuổi.
Bà con để ý độ luôn nhảy theo bước 0.25. Nên khi nghe nói “cận hai độ hai lăm” thì đó là -2.25 chứ không phải con số nào lạ. Chi tiết hơn về độ cầu, bà con coi bài giải mã đơn kính, phân biệt độ cầu và độ loạn nghen.
CYL và AXIS — độ loạn với trục loạn
CYL (Cylinder) là độ loạn thị. Loạn thị là khi bề mặt giác mạc không tròn đều, làm hình ảnh bị nhòe, bị chồng bóng, nhìn đèn đường thấy tòe ra như ngôi sao.
AXIS là trục loạn, ghi bằng số từ 0 tới 180 độ. Nó cho biết hướng của độ loạn nằm ở đâu để tụi mình mài tròng cho đúng chiều. Nếu ô CYL trống hoặc ghi 0.00 thì mắt bà con không loạn, khỏi lo.
Cái này quan trọng lắm nè: trục loạn mà mài sai vài độ thôi là bà con đeo vô thấy chóng mặt, nghiêng nghiêng, nhức đầu liền. Nên tròng có loạn cần làm cẩn thận hơn tròng thường.
Độ ADD là gì và ai cần tới nó?
ADD viết tắt của Addition, nghĩa là độ cộng thêm cho vùng nhìn gần. Nó luôn mang dấu cộng.
Bà con hình dung vầy: từ khoảng ngoài 40 tuổi, thủy tinh thể trong mắt bớt đàn hồi, mắt không còn tự điều tiết để nhìn gần được như hồi trẻ. Đọc chữ nhỏ phải đưa xa ra, xỏ kim thì chịu thua. Đó là mắt lão, ai rồi cũng tới, không tránh được.
Lúc này tròng kính cần thêm một phần độ cộng ở vùng dưới để đọc gần cho rõ. Phần cộng thêm đó chính là ADD. Vài điều bà con cần nhớ:
- ADD thường bắt đầu từ khoảng +0.75 và tăng dần theo tuổi
- Hai mắt thường có cùng một trị số ADD
- Có ADD nghĩa là bà con làm được kính đa tròng, hoặc làm riêng một cặp kính đọc sách
- ADD không thay thế cho SPH, mà cộng thêm vô phần nhìn gần
Với tròng đa tròng, tụi mình đo thêm bằng thiết bị Hoya TrueView để lấy thông số cá nhân hóa. Làm kỹ vậy thì cô chú đeo mới quen nhanh, ít bị chóng mặt. Cô chú lớn tuổi đọc thêm bài người lớn tuổi như ba mẹ bạn cần gì để hiểu rõ hơn.
PD — khoảng cách hai con ngươi
PD là khoảng cách giữa hai đồng tử, tính bằng milimet. Thông số này để tụi mình đặt tâm tròng ngay đúng con ngươi của bà con.
Nghe nhỏ vậy chứ lệch tâm là mắt phải điều tiết bù, đeo lâu sinh mỏi, nhức đầu, có người còn thấy hình bị kéo méo. Đây là lý do bà con không nên mua kính có độ bán sẵn ngoài chợ, vì mấy cặp đó làm theo PD trung bình chung chứ không theo mắt mình.
Câu hỏi thường gặp
Tờ đo mắt cũ còn dùng được không?
Nếu mới trong vòng 6 tới 12 tháng và bà con nhìn vẫn thấy êm thì dùng được. Còn cũ hơn, hoặc thấy mờ hơn trước, thì nên ghé đo lại, tụi mình đo miễn phí.
Có độ ADD thì bắt buộc phải làm kính đa tròng hả?
Không bắt buộc. Bà con có thể làm một cặp kính đọc riêng, hoặc kính hai tròng. Đa tròng tiện ở chỗ một cặp nhìn được cả xa lẫn gần, khỏi tháo ra đeo vô.
Hai mắt lệch độ nhiều có sao không?
Lệch ít thì bình thường. Lệch nhiều thì tụi mình sẽ cân nhắc kỹ khi chọn chiết suất tròng và nhắc bà con nên khám bác sĩ chuyên khoa mắt để kiểm tra thêm cho chắc.
Tự đo PD ở nhà bằng thước được không?
Đo tạm thì được nhưng dễ sai lắm. Bà con cứ ghé tiệm, tụi mình đo giùm trong vài phút, không tính tiền.
Còn thắc mắc gì cứ ghé hỏi tụi mình
Đọc tới đây chắc bà con thấy tờ đo mắt cũng dễ hiểu thôi phải không. Mà nếu còn lấn cấn chỗ nào, cô chú cứ cầm tờ giấy ghé tiệm, tụi mình ngồi giải thích từng dòng, không có gì phải ngại.
Mắt Kính Đức Phương, 72 – 74 Hai Bà Trưng, P. Phú Lợi, TP. Cần Thơ (Phường 1, Sóc Trăng cũ), điện thoại 0299 3826 148. Tiệm mở từ 7h30 tới 20h tất cả các ngày, đo mắt miễn phí và không cần hẹn trước. Ghé chơi nghen bà con!
