Chào bà con! Có anh chị ghé tiệm than: “Kính mới cắt chỗ khác, đeo vô nhìn rõ mà sao cứ nhức đầu, chiều về là mỏi rã con mắt”. Tụi mình đo lại thì thấy độ dư, hoặc trục loạn lệch, hoặc tâm tròng đặt không ngay con ngươi.
Chuyện đeo kính sai độ phổ biến hơn bà con tưởng nhiều. Cái khó là nó không đau liền, không sưng không đỏ, mà cứ âm ỉ làm mình mệt mỗi ngày một chút.
Bài này tụi mình nói rõ: sai độ là sai kiểu nào, gây khó chịu ra sao, và làm sao tự kiểm tra để biết cặp kính mình đang đeo có ổn hay không.
Đeo kính sai độ là sai những gì?
Không phải chỉ có chuyện cận mấy độ đâu bà con. Sai có thể nằm ở nhiều chỗ:
- Dư độ: cắt cao hơn độ thật, mắt phải gồng liên tục để bù, đeo là mau mỏi.
- Thiếu độ: nhìn vẫn chưa rõ hẳn, phải nheo mắt hoài.
- Bỏ sót độ loạn hoặc sai trục loạn: hình bị nhòe, chồng bóng, hay thấy nghiêng nghiêng.
- Sai khoảng cách đồng tử: tâm tròng không nằm ngay con ngươi, mắt phải điều tiết bù mỗi lúc nhìn.
- Kính cũ, độ đã thay đổi: hồi cắt thì đúng, mà giờ mắt khác rồi.
- Kính bán sẵn ngoài chợ: hai mắt cùng một độ, khoảng cách đồng tử theo số trung bình, rất khó trùng với mắt bà con.
Đeo sai độ thì thấy khó chịu ra sao?
Mấy biểu hiện sau đây hay gặp nhứt, thường xuất hiện trong vài ngày tới vài tuần đầu:
- Mỏi mắt, căng mắt, nhứt là về cuối ngày
- Nhức đầu vùng trán hoặc hai bên thái dương
- Chóng mặt, thấy nền nhà hơi cong, đi cầu thang thấy hụt chân
- Mắt khô, cay, hay phải dụi
- Nhìn lâu bị nhòe từng lúc, chớp mắt mấy cái mới rõ lại
- Buồn nôn nhẹ khi mới đeo, nhứt là với kính có độ loạn
Bà con lưu ý: kính mới đeo vài ngày đầu hơi lạ là chuyện bình thường, mắt cần thời gian làm quen. Nhưng qua một tuần mà vẫn nhức, vẫn chóng mặt thì phải đem lại tiệm kiểm tra, đừng ráng chịu.
Về lâu dài thì sao?
Tụi mình nói cho đúng và đủ, không hù bà con:
Với người lớn, đeo kính sai độ chủ yếu gây khó chịu và giảm chất lượng cuộc sống: mỏi mắt kinh niên, nhức đầu thường xuyên, làm việc kém tập trung, ngại đọc ngại nhìn. Nó không làm hư cấu trúc con mắt, nhưng nó khiến bà con mệt mỏi mỗi ngày, mà lâu dần thì bỏ luôn cặp kính, rồi mắt lại càng phải gồng nhiều hơn.
Còn một chuyện nữa ít ai để ý: an toàn khi đi lại. Nhìn không chuẩn thì ước lượng khoảng cách sai, chạy xe ban đêm dễ nguy hiểm, cô chú lớn tuổi thì dễ bước hụt, dễ té.
Với trẻ nhỏ, chuyện nghiêm trọng hơn nhiều
Ở trẻ em, thị giác còn đang trong giai đoạn phát triển. Nếu một bên mắt không được chỉnh đúng độ trong thời gian dài, não sẽ quen dùng bên mắt tốt hơn và bỏ bê bên còn lại. Lâu ngày bên đó yếu hẳn, gọi là nhược thị.
Nhược thị phát hiện trễ thì rất khó cải thiện, vì qua giai đoạn phát triển thị giác rồi. Nên gia đình có con nhỏ đeo kính thì phải cho bé đo lại định kỳ, đừng để cặp kính hai ba năm không đổi. Tụi mình viết riêng một bài về chuyện này, bà con đọc nhược thị và tác hại khi đeo kính sai độ.
Trẻ nghi bị nhược thị hoặc lé thì gia đình nên đưa đi khám bác sĩ chuyên khoa mắt, chuyện này vượt ngoài phạm vi của tiệm kính.
Làm sao biết cặp kính mình đang đeo có đúng độ?
Bà con thử tự kiểm tra theo mấy bước sau:
- Đeo kính, nhìn một bảng hiệu ở xa. Rõ nét không, hay phải nheo mắt thêm?
- Che một mắt rồi che mắt kia, coi hai bên có chênh nhau nhiều không.
- Đeo kính đọc chữ nhỏ chừng 15 phút. Có bị mỏi, bị nhức trán không?
- Đi tới đi lui, lên xuống bậc thềm. Có thấy nền nhà cong hay hụt chân không?
- Coi lại thời gian: cặp kính này cắt bao lâu rồi? Trên một năm là nên đo lại.
Trúng vài điểm trong đó thì bà con đem kính ghé tiệm, tụi mình đo lại miễn phí và kiểm tra luôn cặp kính cũ coi độ có đúng không.
Câu hỏi thường gặp
Kính mới đeo bao lâu thì phải hết chóng mặt?
Thường vài ngày tới khoảng một tuần. Riêng kính đa tròng hoặc kính mới thêm độ loạn thì có thể lâu hơn chút. Quá một tuần mà chưa êm thì đem lại tiệm kiểm tra nghen.
Đeo kính dư độ có làm mắt tăng độ nhanh hơn không?
Chuyện này chưa có gì chắc chắn để tụi mình khẳng định. Điều thấy rõ là đeo dư độ làm mắt phải gồng, sinh mỏi và nhức đầu, nên tốt nhứt cứ cắt đúng độ thật.
Mua kính bán sẵn ngoài chợ đeo tạm được không?
Đeo tạm vài bữa thì được, nhưng không nên xài lâu. Kính bán sẵn để hai mắt cùng một độ và theo khoảng cách đồng tử trung bình, rất khó trùng với mắt bà con.
Kiểm tra lại độ cặp kính cũ có tốn tiền không?
Không tốn nghen. Bà con cứ đem kính ghé, tụi mình đo mắt và kiểm tra kính miễn phí, muốn biết quy trình thì coi bài đo mắt 5 bước tại Mắt Kính Đức Phương.
Đừng ráng chịu, ghé cho tụi mình coi
Cặp kính đúng thì đeo quên luôn là mình đang đeo kính. Còn cặp kính sai thì ngày nào cũng làm mình mệt. Bà con thấy khó chịu thì đừng ráng, ghé tiệm cho tụi mình coi thử.
Mắt Kính Đức Phương, 72 – 74 Hai Bà Trưng, P. Phú Lợi, TP. Cần Thơ (Phường 1, Sóc Trăng cũ), điện thoại 0299 3826 148. Mở cửa 7h30 tới 20h tất cả các ngày, đo mắt miễn phí, không cần hẹn.
